
błogosławiony Radzym-Gaudenty (Radzim-Gaudenty, Gaudenty (Gaudencjusz) z Gniezna) (960/970–1006) |
11 października |
Nie znamy dokładnej daty urodzenia bł. Radzyma; uważa się, że było to między 960 a 970 rokiem (chociaż niektóre źródła mylnie podają 927 r.). Ojcem jego był Sławnik, pan na Libicach w Czechach, głowa możnego rodu spokrewnionego z dynastią saską, która w tamtych czasach panowała w Niemczech (matka Sławnika była podobno rodzoną siostrą Henryka I króla Niemiec). O matce Radzyma nie wiemy nic – był przyrodnim młodszym bratem św. Wojciecha, możliwe jest, że z nieślubnego łoża. Być może z tego powodu, a może po prostu jako najmłodszy syn, był przeznaczony do stanu duchownego.
W Wielką Sobotę 990 r. Radzym razem ze starszym bratem wstąpił do benedyktynów w opactwie świętych Bonifacego i Aleksego na Awentynie w Rzymie, gdzie otrzymał zakonne imię Gaudenty. Tam też otrzymał święcenia kapłańskie. Na Awentynie pozostał do 997 r.
28 września 995 r. przez możny ród Wrszowców napadł na Libice, rozpędził okoliczną ludność, a częściowo wziął w niewolę i wymordował czterech ich braci. Ocalał jedynie najstarszy Sobiebor, który w tym czasie był na wyprawie wojennej. Radzym i św. Wojciech zrezygnowali z powrotu do Pragi i razem z Sobieborem, na zaproszenie księcia Bolesława Chrobrego, na przełomie 996 i 997 r. udali się do Polski.
W kwietniu św. Wojciech podjął swoją misję u Prusów. Na wyprawę wziął tylko brata bł. Radzyma-Gaudentego i prezbitera Benedykta-Boguszę oraz dla ochrony 30 wojów. Radzym był świadkiem męczeńskiej śmierci starszego brata, o której zawiadomił Bolesława Chrobrego. Prawdopodobnie brał też udział w sprowadzeniu jego relikwii do Gniezna.
Pod koniec 997 lub w 998 r. Radzym wrócił do Rzymu, gdzie brał udział w pertraktacjach o utworzenie metropolii w Polsce i w zabiegach o kanonizację Wojciecha. Kanonizacja odbyła się dość szybko, bo przed końcem 999 r., a bł. Radzym został wytypowany na pierwszego arcybiskupa Gniezna.
Do Polski Radzym powrócił w towarzystwie Ottona III w roku 1000 Cesarz w porozumieniu z papieżem ustanowił metropolię w Gnieźnie z trzema zależnymi od niej diecezjami: w Krakowie, we Wrocławiu i w Kołobrzegu (biskupstwo poznańskie, które istniało już wcześniej, było zależne bezpośrednio od Stolicy Apostolskiej).
Właściwie nie dochowały się do dziś żadne dokumenty mówiące o życiu i działalności w Gnieźnie bł. Radzyma. Jednak Gall Anonim opisuje jakiś gwałtowny konflikt arcybiskupa z księciem Bolesławem; podobno rzucił nawet na niego klątwę. Możliwe, że miało to związek z wyprawą polskiego księcia na Czechy, w której zamiast osadzić na czeskim tronie Sobiebora, zagarnął Czechy dla Polski.
Bł. Radzymowi przypisuje się sprowadzenie do Polski kamedułów (Pięciu Braci Męczenników), którzy mieli na terenach zachodnich prowadzić akcję misyjną. I być może to on był autorem pierwszego ich żywota, z którego później skorzystał św. Bruno z Kwerfurtu.
Nie wiadomo dokładnie kiedy umarł bł. Radzym-Gaudenty. Katalog arcybiskupów gnieźnieńskich podaje 1006 r., chociaż współcześni historycy uważają, że być może raczej w 1011 Co do dnia, też istnieją rozbieżności: nekrolog z Lüneburga podaje datę 21 października, a nekrologi czeskie – 12 października.
Radzym nigdy nie był oficjalnie beatyfikowany, jego kult podtrzymywany był głównie przez benedyktynów tynieckich, a dziś diecezja gnieźnieńska czci go jako błogosławionego i swojego patrona. Doroczne wspomnienie bł. Radzyma obchodzone było 5 stycznia, a od 1974 r. przeniesiono je na 11 października (zachodnie źródła jako dzień jego śmierci podają 25 sierpnia i tego dnia obchodzą jego wspomnienie).
Relikwie bł. Radzyma prawdopodobnie zostały zabrane do Pragi podczas najazdu na Gniezno króla czeskiego Brzetysława w 1038 r.
Imię Gaudenty pochodzi od łacińskiego słowa gaudens – „radujący się”.
© 20002021 barbara Wszystkie prawa zastrzeżone | All rights reserved Strona nie zawiera cookies